Home
اصل و نسب طایفه دنبلی
تاریخ برمکیان
مشاهیر دنبلی
آثار بجا مانده
دانشمندان و شعراء
گالری عکس
تماس با ما
جستجو

 

 

شیخ احمد بیگ دنبلی

 

امیر شیخ احمد بیگ ملقب به ملک عزالدین کرد اخشیدی فرزند نظرعلی خان، معاصر امیر تیمور و تراکمه بوده تمامی کردستانات را تا شام و آذربایجان و ارمن در تصرف داشت. به نوشته مرآت القاسان، در زمان لسگرکشی اول  امیر تیمور به ایران که به یورش پنج ساله معروف است، شیخ احمد بیگ در شهر سلماس از وی پذیرائی نمود و به تمامی لشگریان وی انعام داد.  ولی روضه الصفا در جلد 9 مینویسد« ملک عزالدین در قلعه وان حصاری بود در غایت متانت و نهایت و صیانت بر سر کوهی بلند واقع شده بود و یک طرفش محفوف به آبی عظیم است   .......  بعداز 20 روز امیرتیمور قلعه را فتح کرد و دستور تخریب قلعه را داد»

همچنین مینویسد« در میان ارباب تواریخ چنان اشتهار یافته که بانی آن قلعه شداد بن عاد است و قلعه مذکور بر قله کوهی بلند به گچ و سنگ برآورده بودند و هر سنگی از آن از کوه قاف نشان میداد و محکمی و استواری آن به مرتبه ای بود که هر چند امیر یادگار (امیر تیمور) با لشکریان خود جهد و کوشش نمود یک سنگ از آن جدا نتوانست نمود»

مرآت القاسات مینویسد« امیر تیمور مستاصل شده تاب توقف نیاورده فرار بطرف دیاربکر نمود نصف لشگرش در آن شب به باتلاق و گل و لای تپیده ضایع و هلاک شدند و خود امیر تیمور با جمعی که بسلامت رفتند قلعه وان را که از بناهای ضحاک است غافل متصرف گشت. فرمان داد تا بخاک پست نمایند هرچه کوشیدند سنگی از آن بزیر بیفکنند میسر نشد» شکست نیروهای تیمور لنگ در روضه الصفا نیز آمده است.

میرخواند در مورد تاریخ تصرف قلعه وان دو بیتی زیر را آورده است

شاهی که به تیغ ملک ایران بگرفت           ماه علمش سرحد کیوان بگرفت
تاریخ گرفتن حصار وان را                          گر پرسندت بگو به کیوان بگرفت
کیوان برابر حروف ابجد مساوی با سال 789 قمری و 1378 میلادی است.

همچنین مینویسد:  «امیر تیمور بعد از فتح قلعه وان چون به سلماس رسید ملک عزالدین را به عنایت خسروانه مخصوص گردانیده حکومت ولایت کردستان را به او مفوض داشت»

تاریخ کاشان مینویسد درلشگرکشی دوم امیرتیمور  نیز شیخ احمدبیگ برای حفظ ولایات خود به استقبال وی رفت و در لشگرکشی وی به سمت غرب تا موصل همراه امیرتیمور بود ولی وی به اموال و خزائن احمدبیگ طمع کرده اورا محبوس نمود و آزادی او را مشروط به تحویل کوتوال گنگ دز و لار و قلعه کیقباد که از جانب وی تعیین شده بود دانست. اکراد تحت امر شیخ احمدبیگ شبانه به اردوی تیمور شبیخون زده و او را آزاد کردند. ولی روضه الصفا مینویسد حضرت صاحبقران کامکار تحف بیرون از شمار جهت فرزندان بطرف سلطانیه فرستاد و شیخ نام شخصی که در ملازمت ملک عزالدین حاکم جزیره بود و سعادت دستبوس دریافته بود مشمول نظر عاطفت و احسان گشته بود پای در طریق بی راهی نهاد و در اثنای راه دست درازی کردن گرفت و مجموع آن هدایا را برگرفته و به جزیره آورد. از نوشته بالا چنین بر می آید که تیمور لنگ تمامی غنایمی را که از تصرف قلاع کردستان بدست آورده بود جهت حفاظت به فرزندان خود فرستاده و ملک عزالدین برای جلوگیری از حمل این اموال از کردستان توسط دشمن، دستور تصاحب مجدد آنها را داده بود بدنبال این واقعه امیر تیمور از ملک عزالدین درخواست کرد شیخ را تحویل دهد ولی وی از تسلیم آن خودداری نمود. امیر تیمور با عبور از دجله به قلعه های جزیره یورش برده و علیرغم مقاومت نیروهای مدافع بدلیل داشتن سپاهی عظیم قلعه های فوق را تصرف نمود ولی موفق نشد به ملک عزالدین و شیخ دست یابد.

چون اوزون حسن آق قویونلو سلطنت ایران را بدست آورد و دشمنان خود را از میان برداشت متوجه کردستان شد. امرای کردستان از جنگها و منازعات مدعیان سلطنت در ایران استفاده کرده و خودسر شده بودند .اوزون حسن بیگ،  صوفی خلیل و عربشاه بیگ را که از سرداران معروف ترکمانان بودند مامور کمک به شیخ احمد بیگ در تسخیر ولایت حکاری مامور کرد. شیخ احمد بیگ با نیروهای کمکی بطور ناگهانی بر سر ساکنین حکاری که از کردان بودند تاخته و آن سرزمین را متصرف گردید. وی شیخی با فضل و کمال بود و دیوان خواجه حافظ شیرازی را به کردی ترجمه کرد. قلعه های متعدد در کوهستانهای حکاری بنا کرد.به نوشته تاریخ ظفرنامه کردستانات وشام و ارمن و بخشی از آذربایجان در تصرف او بود.

شیخ احمد بیگ در سال 877 قمری درگذشت و در مقبره خود واقع در کوهستان حکاری مدفون است. بعد از فوت وی شیخ بهلول بنا به وصیتش جانشین وی گردید. خانواده های امیرانلو نیز از اعقاب او میباشند.