Home
اصل و نسب طایفه دنبلی
تاریخ برمکیان
مشاهیر دنبلی
آثار بجا مانده
دانشمندان و شعراء
گالری عکس
تماس با ما
جستجو

 

 

 

علی خان ملقب به صفی قلیخان دنبلی

 

علی خان ملقب به صفی قلی خان فرزند شاه بنده خان  دنبلی از نزدیکان شاه صفی صفوی[1] بوده و در موقع جنگ با سلطان مراد عثمانی و هجوم به خاک آذربایجان رشادتهای بسیار نموده است در تاریخ سیاق و تاریخ محمودخان فرزند امیر محمد بیگ دنبلی شرح حال و صفات نیک علی خان بیان گردیده است . زمانیکه احمد پاشا به امر سلطان مراد با لشگر خود از طرف بغداد به سمت آذربایجان به ایران حمله کرد . علی خان در کوهستان هکاری که درحال حاضر جزو خاک ترکیه محسوب میشود در مقابل نیروهای عثمانی مقاومت نمود.

در زمان سلطنت شاه عباس و در سالهای اشغال 27 ساله آذربایجان توسط ارتش عثمانی، علی خان تسلیم آنها نشده ،ایل دنبلی را به کوهستانها و قلعه ها منتقل نمود ودائما" با نیروهای عثمانی در حال جنگ بود. زمانی که شاه عباس با پای پیاده از اصفهان به خراسان در حرکت بود علی خان پسران هلیان زرین چنگ بنامهای قامربیگ و قوچی بیگ را دستگیر و بهمراه عریضه و پیشکش مناسب توسط شاطر باشی خود به حضور شاه فرستاد. جمشید سلطان  و سلمان خان که در التزام رکاب بودند عریضه و پیشکش را به نظر شاه رسانیدند.

زمانی که شاه عباس عزم نجات آذربایجان نمود علی خان با تعداد زیادی اسیر عثمانی در منزل نیک پی به حضور شاه رسیده از طرف وی مورد عنایت قرار گرفت و ملقب به پیربداق خان ثانی گردید و بمقام بیگلربیگی آذربایجان رسید. بنا به نوشته اسکندربیگ منشی پیربداق خان اول که جد علی خان بوده در زمانی که وی 3 ساله بوده فوت نموده و لقب پیربداق خان همان زمان به علی خان منتقل گردید.بنا به نوشته ضرابی حسین کرد شبستری معروف از اعقاب وی می باشد.

در زمان شاه صفی سپاه هفتادهزار نفری عثمانی به فرماندهی فرهاد پاشا و خسروپاشا به آذربایجان هجوم آوردند. علی خان به اردوی عثمانی شبیخون زده آنها را متفرق نمود و اسرای زیادی به دربار شاه گسیل داشت. شاه صفی ویرا ملقب به صفی قلی خان نموده و از طرف وی فرمان سپهداری و بیگلربیگی آذربایجان و خلعت والی گری ارمنستان و گرجستان و داغستان با جیقه و کرنای خانه و سراپرده که رسم اجدادش بود به او مرحمت شد.

بنا به نوشته تاریخ الفی ترکی، علی خان در اواخر عمر به بیماری سختی دچار شد. در همان اوان نیروهای عثمانی به ایران هجوم آورده کردستان، ارمنستان،  آذربایجان و همدان و ملایر را متصرف شدند . شاه صفی نیز با عثمانی سازش و متارکه جنگ نمود. بعد از چندی علی خان از بستر بیماری رها شده و به کردستان و ارمنستان و گرجستان لشگر کشید و با تصرف بازیگرد و موصل بسمت بغداد رفت و آن شهر را محاصره نمود و بعداز چند بار جنگ با عثمانیها  مصالحه نامه دیگری از آنها گرفت مبنی بر اینکه کردستان وآذربایجان جزو مصالحه قبلی عثمانیها با شاه صفی محسوب نمیگردد.

علی خان پس از حدود 45 سال حکومت در سن پنجاه و یک سالگی در سال 1085 قمری درگذشت و در سامرا در محل آرامگاه برمکیان مدفون گردید. وی دو پسر داشت مرتضی قلی خان و خواجه غیاث الدین بیگ .


1 - سام میرزا معروف به شاه صفی از سال 1038 قمری به مدت سیزده سال و نیم سلطنت داشته و در سال 1052 قمری در کاشان درگذشت و در شهر قم مدفون است.