عبدالرحیم خان دنبلی ضرابی

کلانترضرابی

 

عبدالرحیم خان معروف به کلانتر و متخلص به سهیل فرزند میرزا محمدابراهیم خان دنبلی ضرابی ، یکی دیگر از نام آوران خاندان دنبلی ضرابی است.عبدالرحیم خان در کتابش، تاریخ کاشان خود را چنین معرفی میکند «عبدالرحیم خان کلانتر مستشار دیوان محاکمات اداره جلیله نظمیه و زمینیه ایران المتخلص بسهیل الدنبلی الماخذ کاشانی الوطن طهرانی المسکن» وی چندین سال کلانتر تهران بوده به همین مناسبت به کلانترضرابی معروف میباشد. اثر بزرگ وی کتاب «مرآة القاسان» می باشد که بنام «تاریخ کاشان» به کوشش ایرج افشار و با همکاری اساتید بزرگی همچون «دکتر عباس زریاب خوئی» چندین نوبت چاپ و منتشر شده است. تاریخ کاشان تنها اثر و مرجع معتبری است که در مورد تاریخ و جغرافیا و خاندانهای بزرگ کاشان برجای مانده است. افشار در مقدمه ای که بر این کتاب نوشته آنرا سندی معتبر و دقیق در بیان اوضاع اجتماعی ایران عصر قاجار میداند.

از اقدامات ارزشمند ناصرالدین شاه قاجار در طول دوران ولیعهدی و سلطنت خود توجه و تاکید زیاد وی به تحقیق و تالیف بود و در نتیجه حمایتهای او کتابهای بسیار مفید و ارزنده نوشته و منتشر گردید که اغلب این کتب امروزه جزو منابع معتبر محسوب میگردند. در همین زمان بود که تصمیم به تنظیم و تالیف «مرآة البلدان» گرفته شد و برای تهیه اجزای آن در هر شهری فردی دانشمند و آگاه مامور نوشتن تاریخ آن شهر گردید که در حال حاضر دو نمونه از آنها یکی «مرآة القاسان» نوشته کلانتر ضرابی و دیگری «نصف جهان فی تعریف الاصفهان» نوشته محمدمهدی اصفهانی موجود است.

عبدالرحیم خان بنا به نوشته خود با درخواست جلال الدین میرزا احتشام الملک حاکم وقت کاشان و در سال 1287 قمری شروع به تالیف کتاب مذکور نموده که تا سال 1288 قمری ادامه داشته است. یک نسخه از آن کتاب در کتابخانه مجلس شواری اسلامی که به خط خوش نستعلیق نوشته شده است موجود است و بشماره 272 به ثبت رسیده، نسخه دیگری از آن نیز که بخط شکسته و توسط علی طالقانی نوشته شده در کتابخانه موزه لندن موجود است. نسخه سوم هم که بخط خود مولف نوشته شده در اختیار خانواده پسرش علی قلی خان(نبیل الدوله) میباشد. نسخه دیگری هم از این کتاب در موسسه «کاما» در شهر بمبئی هندوستان نگهداری میشود و بشماره 198 در آن کتابخانه به ثبت رسیده است.

خانواده های ضرابی و کلانتر در تهران اولاد عبدالرحیم خان می باشند.