امیر بیگ دنبلی

ملک طاهر

امیر محمد ملقب به ملک طاهر و متخلص به ضیا و معروف به امیربیگ، فرزند امیرجعفر شمس الملک دنبلی و معاصر هلاکوخان و بسیار مورد احترام او بود و ازطرف وی «امیربیگ» ملقب گردیده به همین نام معروف شد. وی در مدح پدرش شمس چنین گفته :

تو شمس و من ضیا و داند همه کس                       از شمس بود به هرکجا هست ضیا

ملک طاهربعداز درگذشت پدرش به حکمرانی رسید. بنا به نوشته مجمع التواریخ ملک طاهر حصار و شهر خوی را تعمیر کرد و بتکده های خوی و سلماس را منهدم ساخت. آثار برخی از تل های خاکستر اموات که در این بتکده ها سوزانده شده اند و به «کول تپه» معروفند در مناطق مختلف آذربایجان و کردستان تا دهه های اخیر باقی بود. دو تپه در روستاهای گوهران و آدی یامان خوی از آن جمله هستند. وی در شهر خوی نهری بزرگ و مسجدی عالی ساخت. این مسجد مابین میدان قمسال و امامزاده خوی واقع است و با تعمیرات مکرر در طول تاریخ بنام بانی اولیه آن امیربیگ نامیده میشود. روستای امیربیگ خوی نیز که جزو  املاک قدیم دنبلی ها است  از آثار ایشان بوده به اسم  وی نامیده شده است که با ایجاد نهری بزرگ آب رودخانه قطور را به آن محل رسانده است.

امیر بیگ عمر درازی داشته بنا به نوشته تاریخ الفی ترکی درسال 676 قمری و در سن 114 سالگی درگذشت و در مقبره ای که توسط جدش سلطان صلاح الدین در ولایت ارمن که امروزه خاک ترکیه محسوب میشود ساخته شده مدفون است. وی آرامگاه بزرگی در شام برای خود ساخته بود و نبیره وی که او هم ملک طاهر نام داشت در آن آرامگاه مدفون است.