Home
   ی ی
ی ی
ی ی


ی ژ

 

 

 

  حاجی بیگ سلطان دنبلی

 

در زمان سلطنت آق قویونلو ها ریاست طایفه دنبلی باشیخ احمدی ییی بود . وی دو پسر داشت . شیخ ابراهیم و شیخ بهلول

شیخ بهلول بنا به وصیت پدر جانشین او شد و پس از چندی فوت کرد .  ی ی ی ј ی ѐ ی ͘ی ی Ә ϡ ی ǘ

ی هفت پسر داشت به نامهای  جمشید بیگ ، محمد بیگ ، خالق وردی بیگ ، حاجی بیگ ، احمد بیگ ، اسماعیل بیگ و جعفر بیگ .

از این هفت برادر حاجی بیگ به دربار شاه طهماسب راه یافت و از روی صدق و صفا خدمت این پادشاه را اختیار نمود . ͘ ی Ә ی .

صاحب شرفنامه بدلیسی می گوید: حاجی بیگ بن بهلول بیگ سوابق اخلاص با لواحق اختصاص به ملازمت آستانه شاه طهماسب داشت ، و شاه مزبور نیز او را تربیت کرده ، الکای خوی را  ضمیمه سکمن آباد نموده ، به دستور ایالت بدو ارزانی داشته ، او را ملقب به حاجی ی سلطان گردانیده ، ضبط و صیانت سر حد وان را در عهده اهتمام او کرد.

 حاجی بیگ بعد از استقرار در حکومت خوی چند مرتبه به قصد انتقام از ایل محمودی که با دنابله عداوت دیرین داشتند حمله کرد . طبق نوشته شرفنامه بدلیسی در اواخر سلطنت شاه تهماسب و دوران شهریاری شاه اسماعیل ثانی و سلطان محمدصفوی قلعه نوان خوی در تصرف بایندربیک محمودی بوده که از طرف دربار عثمانی امور آن قلعه و حوالی را اداره میکرد.در اوایل حکومت شاه تهماسب ریاست ایل محمودی در ایران با شاه علی بیگ محمودی بوده که از طرف این پادشاه ریاست ایل را در دست داشت . پس از فوت او شاه تهماسب ریاست ایل محمودی را به یکی از امرای قزلباش بنام دلوپیری داد و به بزرگان ایل دستور داد از دلوپیری اطاعت کنند . پس از چندی امرای محمودی دلوپیری را به قتل رسانده و حمزه بیگ پسر شاه علی بیگ را به ریاست انتخاب کردند ولی شاه تهماسب ریاست وی را قبول نکرد و حمزه بیگ را دستگیر و زندانی نمود بعداز مدتی وی را آزاد و دستور داد با سایر امرای محمودی در اطاعت و ملازمت حاجی بیگ دنبلی باشند.نهایتا حاجی بیگ حمزه بیگ و سایر امرای محمودی را در خوی به قتل رساند ولی خالد بیگ پسر دیگرشاه علی بیگ از مرگ نجات یافت و به دربار عثمانی متوسل شد.بعد از این واقعه حکومت ایل محمودی از طرف دربار ایران به خان محمد فرزند شمس الدین میرحامد تفویض شد ولی چندی بعد حاکم وان خان محمد را گرفته زندانی نمود.شاه طهماسب نیز قرارگاه ایل محمودی را در خاک ایران به طایفه دنبلی داد و تمام ایلات کرد بین شهرهای خوی و وان به اطاعت حاجی بیگ دنبلی در آمدند. بجز طایفه مام رشی که در آغچه قلعه دیاربکر و خوشاب از حاجی بیگ اطاعت نکردند .

چندی بعد خان محمد از زندان آزاد و به میان ایل مام رشی رفته عده ای از جوانان ایل محمودی را دور خود جمع نموده و غفلتا" به حاجی بیگ که در قلعه شوت بود حمله کرده و او را شکست داد و عده زیادی از دنبلی ها در این حمله کشته شدند . خان محمد بر آن نقاط دست یافته و اظهار اطاعت به دربار عثمانی کرد . از این تاریخ به بعد دو ایل دنبلی و محمودی دائما" در اطراف خوی در حال جنگ بوده اند تا اینکه حاجی بیگ در قلعه خوی در سال 955  بدست اسکندر پاشا والی وان و حسن بیگ محمودی کشته شد.

در خلاصه التواریخ ماجرا چنین بیان گردیده است : اسکندر پاشا به تحریک حسن بیگ محمودی لشکر اکراد را جمع کرد و بر سر حاجی بیگ دنبلی که در قصبه خوی بود آمد . حاجی بیگ به علت قلت اعوان و انصار در دیوار بست (قلعه ) آغاز جنگ کرد . سرانجام همسر او که خواهر حسن بیگ بود ، دروازه را به روی برادر خود گشود . مهاجمان بر خوی استیلا یافتند و اسکندر پاشا حاجی بیگ و جمعی کثیر از مردم خوی را کشت و به وان بازگشت.

بعد از قتل حاجی بیگ شاه طهماسب به طایفه دنبلی بدگمان شده تصمیم گرفت آنان را از بین ببرد و هر سه برادر احمد بی ، اسماعیل بیگ و جعفر بیگ رابا بعضی از امرای قزلباش به طرف اردهان فرستاد و به سران لشکر پنهانی دستور داد هر سه برادر را در یک روز معین به همراه سایر دنبلی ها به قتل رسانند و خود نیز در همان روز فرمان قتل عده ای از دنبلی ها را که در ملازمت او بودند صادر کرد. حدود سی نفر از بزرگان طایفه دنبلی مقتول شدند و امرای قزلباش نیز هر سه برادر دنبلی را کشتندو دنبلی ها مغضوب دربار شدند.